بیماران روماتولوژی واسپوندیلیت‌ آنکیلوزان‌

سلام من سیدمحمدعلی شهرام شمس هستم مدتها بودکه دلم میخواست به بیمارانی که دچاربیماریهای ناشناخته هستند کمک کنم.

 
درباره (بلغم ـ سودا ـ دم ـ صفرا) چه میدانیم؟
نویسنده : سیدشهرام شمس - ساعت ٩:۳۸ ‎ب.ظ روز شنبه ۱۸ شهریور ۱۳٩۱
 

 

 

سیستم گرمی و سردی شاید وسیعترین سیستم اعتقادی شناخته شده نه تنها در ایران بلکه در جهان باشد و در واقع اساس طب سنتی قدیم بوده است. این سیستم معتقد است مواد غذایی دارای طبعی می باشند و بسته به مزاج فرد مصرف کننده اثراتی را در بدن وی ایجاد می کند. بنابر اعتقاد طب سنتی اخلاط چهار گانه ای در بدن وجود دارد که شامل صفرا ( با طبع گرم و خشک) ، خون ( گرم و تر) بلغم (سرد و تر ) و سودا (سرد و خشک) می باشد. از ترکیب این اخلاط چهارگانه در بدن مزاج های مختلفی حاصل می شود. مثل مزاج سرد – گرم و... .در کل 9 نوع مزاج وجود دارد که اگر هر چهار نوع این اخلاط به تعادل در بدن وجود داشته باشد وهیچ کدام بر دیگری غلبه نکند فرد دارای مزاج معتدل خواهد بود. عوامل اثر گذار بر مزاج بدن شامل موارد زیراست :
- جنس : مزاج مردان در مقایسه با زنان گرم و خشک
- سن :  کودکی تا بلوغ گرم و تر، درجوانی گرم و خشک و درسالمندی سرد و خشک.
- شرایط اقلیمی و فصول 
- شغل : مزاج آ هنگر گرم و خشک
-   غذا
اساس طبقه بندی غذاها در طب سنتی بر اساس تأثیر هر ماده غذایی در بدن می باشد و در واقع مقایسه طبع ماده غذایی با مزاج بدن. مفهوم گرمی و سردی در غذا آنست که غذا به قوت گرم تر یا  سردتر از تن آدمی است.  مثلاً فر سرد مزاج با مصرف غذاهای سردی دچار خواب آلودگی - افزایش آب دهان - تکرر ادرار و ... می گردد ولی مصرف این غذاها برای افراد گرم مزاج مناسب بوده و مزاج گرم آن ها را متعادل میکند.  
اهمیت موضوع گرمی وسردی در این است که   طبق نظر فلاسفه و اطباء قدیم سلامتی در گرو یک مزاج متعادل است یعنی وجود تعادل بین اخلاط بدن.با توجه به اثرعوامل محیطی بر مزاج انسان و بویژه غذا، هماهنگ ساختن گرمی و سردی غذاها بطور معکوس با مزاج افراد ، به برقراری این تعادل کمک خواهد کرد.مثلاً فرد گرم مزاج باید از غذاهای سردی استفاده کند و... .
برای دانستن طبع غذا ها  باید به کتب معتبر طب سنتی مثل ذخیره خوارزمشاهی و ... مراجعه کرد . من در زیر چند نمونه در اختیار شما می گذارم:
به طور کلی هرچه ترش ،تلخ مزه و گس است ، طبع سرد دارد.
گروه غلات : گندم :گرم    /    جو : سرد

 حبوبات: نخود، عدس و لوبیا : گرم   /    ماش و باقالی : سرد

 گوشتها: گوسفند ،گاو و شتر : گرم   /  مرغ : معتدل  /   ماهی : سرد

لبنیات :  شیر ، پنیر ، دوغ ، قره قوروت  :  سرد   /  ماست : ؟؟؟    
سبزیجات  : پیاز ، سیر ، هویج ، کلم ، شلغم ، ترب ، نعناع ، طرخون و شنبلیله          گرم      /    کدو ، اسفناج ، ریواس و قارچ    سرد.
 ادویه ها : عمومأ گرم
 میوه ها : عمومأ سرد / رطب ، انگور ، انجیر ، توت ،  گردو ، بادام      گرم / زردآلو ، آلو ، سیب ، گلابی ، به ، انار ،خربزه ، موز ،هندوانه ، فندق             سرد.
 شیرینی جات: عسل : گرم  /  قند سفید (پانیذ) : گرم   /  شکر : معتدل
از لحاظ علمی امروزه توجیه هایی برای سیستم گرمی و سردی ارائه شده است. به عنوان مثال گفته می شود غذاهای دارای طبع گرم بر سیستم اعصاب سمپاتیک اثر می گذارند ومواد غذایی دارای طبع سرد بر سیستم اعصاب پاراسمپاتیک اثر میکنند.  البته سیستمگرمی و سردی توجیه های دیگری هم دارد که از حوصله این بحث خارج است.

 

اینهم لیستی از غذاهای سرد و گرم.:

 

میوه ها و دانه های گرم : انجیر ، انگور ، بادام شیرین ، بادام کوهی ، به ، تخم خربزه ، توت (شاه توت) ، انواع توت ها ، خربزه ، هویج ( زردک) ، سیب ، شلغم ، کدو ، کنجد ، گلاب ، لوبیا قرمز . انبه ، بادام کاغذی ، بادمجان ، تخم شربتی ، بولاغ اوتی ، پرتقال ، پسته ، پونه ، پیاز ، پیه ( دمبه) ، ترب ، تره ، جعفری، دینارویه ، چای ، خردل ها ، خرما ، خرمالو ، دارچین ، روغن ، ریحان ، زرد چوبه ، زعفران ، زنجبیل ، زنیان ، زیتون ، زیره سیاه ، سیر ، شنبلیله ، فلفل ، فندق ، کرفس ، کشمش انگور سیاه ( مویز) ، کلم ، کنگر ، گردو ، گل سرخ ، لپه ، مرزه ، موسیر ، موم عسل ، نارگیل ، نخود ، نعناع ، عرق بهار نارنج ، هل .

 

 

غذاهای گرم : عسل ، نخود ، آب آبگوشت ، گوشت بوقلمون ، شیر میش ، گوشت غاز (پرنده) ، گوشت گوسفند ، گوشت مرغ خانگی ، گوشت مرغابی و اردک ، میگو (روبیان) ، گوشت بلدرچین ، گوشت کله ، جگر ، خورشت بادمجان ، خورش قورمه سبزی ، آبگوشت به ، آبگوشت کلم قمری ، آب شور ، کره ، خامه ، روغن ، نیمرو ، تخم مرغ ، گوشت بز ، گوشت آهو ، شیر شتر ، گوشت شتر ، گوشت شتر مرغ ، گوشت کبوتر ، کوهان شتر، گوشت گاومیش ، گوشت گنجشک ، گوشت لک لک ، نمک طعام ، گوشت اردک ، خورش فسنجان .

 

میوه ها و دانه های معتدل : برگ چغندر ، برنج ، تمشک ، چغندر ، عدس ، عناب ، گرمک ، گندم ، قهوه ، کاسنی ، کاهو ، موز   .

 

غذاهای معتدل : شیر گاو ، گوشت کبک ، گوشت کبک دری ، کوکو سبزی ، فرنی ، کوفته ، کشک بادنجان ، شیر برنج ، نان فطیر .

 

میوه ها و دانه های سرد : اسفناج ، آلو ، انار ، باقلا ، بالنگ ، بامیه ، خرفه ، خیار ، زردآلو ، کدو (تخم) ، کدو حلوایی ، گلابی ، هلو ، هندوانه ، ارزن ، ازگیل ، انار ترش ، تمبر هندی ، جو ، ذرت ، ریواس ، زرشک ، سرکه ، سنجد ، شاه بلوط ، گشنیز ، گیلاس ، لیمو امانی ، لیمو ترش ، لیمو شیرین ، ماش ، نارنج ، نشاسته ، ولیک ، سماق .

غذاهای سرد : پنیر ، شیر بز ، ماست ، دوغ ، مرغ ماشینی ، قره قروت ، ماهی ، کشک ، گوشت گاو   .

  غذاهای گرم باعث بهبود جریان خون، نگهداری گرمای بدن و افزایش قوای جنسی می شوند. از نشانه های گرمای بیش از حد می توان به جوش، تب، یبوست، بوی شدید ادرار، بالارفتن فشار خون و برافروختگی چهره اشاره نمود.
    در مقابل، غذاهای سرد باعث تعدیل این علائم می شوند. غذاهای سرد برای افراد جوان که بدن آن ها به طور نسبی گرم می باشد مناسب است ولی مصرف بیش از حد آن می تواند سبب ضعف، بی حالی و در افراد مسن باعث آرتریت، روماتیسم و رگ های دردناک شود. همچنین در طب سنتی خوراکی های سرد به عنوان موادی شناخته می شوند که خوردن آنها سبب رخوت، سستی، ضعف عمومی، رنگ پریدگی، بی حالی، کم حوصلگی، کاهش نیروی جنسی، پرخوابی و... می شود.
    در این زمینه می توان گفت که ممکن است بعضی از غذاها برای برخی افراد، گرم ولی برای افراد دیگر خنثی و حتی سرد باشد.
    به طور کلی فرآورده های حیوانی، غذاهای چرب و پرادویه به عنوان غذاهای گرم و میوه و سبزی جات به عنوان غذاهای سرد شناخته می شوند. بنابراین غذاهای گرم دارای مقادیر بالاتر انرژی، پروتئین و چربی نسبت به غذاهای سرد هستند که نیروی لازم جهت فعالیت های فیزیکی را فراهم می کنند و در مقابل، غذاهای سرد دارای محتوای بالاتر آب و انرژی پایین تری بوده و باعث تعدیل غذاهای گرم و فراهم کردن ویتامین و املاح ضروری می شوند.
    اصولاخوراکی هایی مانند گردو، نارگیل، کاکائو، خرما، کنجد، گوشت شتر و گوشت کبوتر در گروه غذاهای گرم و خوراکی هایی مانند هلو، هندوانه، توت فرنگی، جو، برنج و گوشت گاو به نام غذاهای سرد شناخته می شوند و برخی غذاها مثل شیر، ماست گوسفندی، نان گندم، گوشت بره و... در گروه غذاهای معتدل (نه گرم و نه سرد) دسته بندی می شوند که حالت و اثر متابولیسمی خاصی را چه در افراد گرم مزاج و چه در افراد سردمزاج ایجاد نمی کنند و به عبارتی سازگار با هر دو گروه می باشند.براساس طب سنتی ایران هر فرد حالت و طبیعت مزاج بدن خود را نسبت به غذاهای سرد و گرم تشخیص می دهد و در مصرف آن ها رعایت اعتدال را می نماید تا دچار عوارض گوارشی و... نگردد.عدم هماهنگی بین مزاج و غذا (طبق اعتقاد طب سنتی ایران) موجب اختلال در اندام های داخلی مثل قلب و ریه شده و شخص احساس بیماری می نماید. امروزه با پیشرفت های پزشکی و کشف علت بیماریها این عقاید کنار گذاشته شده و کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.